Regulyar ifoda (RegEx) — matnda qoliplarni (pattern) topish uchun maxsus belgilar ketma-ketligi. Yaxshi xabar: JavaScript ham regulyar ifodalarni qo'llab-quvvatlaydi va sintaksis deyarli bir xil! Asosiy farq — yozilish tarzida.
// JavaScript — regex slash (/) orasida yoziladi
const pattern = /apple/i; // i — katta-kichik harfni farqlamaslik flagi
const found = 'I love Apple'.match(pattern);# Python — regex satr sifatida yoziladi, oldidan 'r' qo'yiladi
import re
pattern = r'apple'
found = re.search(pattern, 'I love Apple', re.I) # re.I — katta-kichik harfni farqlamaslik flagi🟡
r'...'— "raw string" degani, bu yerda teskari chiziq (\) belgilari maxsus ma'noda ishlatilishi uchun kerak. JS'da regex/.../belgilar orasida yoziladi, Python'da esa oddiy satr (lekinrprefiksi bilan).
Pythonda regex bilan ishlash uchun re modulini import qilish kerak (JS'da bu o'rnatilgan, RegExp global obyekti orqali ishlaydi):
| Python | JavaScript'dagi o'xshashi | Vazifasi |
|---|---|---|
re.match(pattern, text) |
text.match(/^pattern/) |
faqat matn boshidan qidiradi |
re.search(pattern, text) |
text.match(pattern) |
matnning istalgan joyidan birinchi moslikni topadi |
re.findall(pattern, text) |
text.match(/pattern/g) |
barcha mosliklarni ro'yxat qilib qaytaradi |
re.sub(pattern, new, text) |
text.replace(/pattern/g, new) |
moslikni almashtiradi |
re.split(pattern, text) |
text.split(/pattern/) |
matnni qolip bo'yicha bo'ladi |
match() — faqat matn boshini tekshiradi:
import re
txt = 'I love to teach python and javaScript'
match = re.match('I love to teach', txt, re.I)
print(match) # <re.Match object; span=(0, 15), match='I love to teach'>
print(match.span()) # (0, 15) — boshlanish va tugash indekslarisearch() — matnning istalgan joyidan qidiradi (match()dan ko'proq ishlatiladi):
txt = 'Python eng chiroyli til. Men birinchi til sifatida pythonni tavsiya qilaman'
match = re.search('birinchi', txt, re.I)
print(match.span()) # (26, 34)findall() — barcha mosliklarni ro'yxat qilib qaytaradi (eng ko'p ishlatiladigan):
txt = 'Python chiroyli til. python juda mashhur til.'
matches = re.findall('python', txt, re.I)
print(matches) # ['Python', 'python'] — re.I tufayli ikkisi ham topiladisub() — qolipga mos kelgan qismni almashtiradi:
txt = 'Men %P%y%t%h%on dasturlash tilini yaxshi ko\'raman'
cleaned = re.sub('%', '', txt) # barcha % belgilarini olib tashlash
print(cleaned) # Men Python dasturlash tilini yaxshi ko'ramansplit() — qolip bo'yicha matnni bo'laklarga ajratadi:
txt = '''Birinchi qator
Ikkinchi qator
Uchinchi qator'''
print(re.split('\n', txt)) # ['Birinchi qator', 'Ikkinchi qator', 'Uchinchi qator']Regulyar ifoda belgilari JavaScript bilan deyarli 100% bir xil — bu sizning ulkan afzalligingiz! Quyidagi jadval ikkisida ham bir xil ishlaydi:
| Belgi | Ma'nosi |
|---|---|
[abc] |
a, b yoki c dan biri |
[a-z] |
a dan z gacha istalgan kichik harf |
[A-Z] |
A dan Z gacha istalgan katta harf |
[0-9] |
istalgan raqam |
\d |
raqam (digit) |
\D |
raqam emas |
. |
qator ko'chirishdan tashqari istalgan belgi |
^ |
shu bilan boshlanadi |
$ |
shu bilan tugaydi |
* |
oldingi belgi 0 yoki undan ko'p marta |
+ |
oldingi belgi 1 yoki undan ko'p marta |
? |
oldingi belgi 0 yoki 1 marta (ixtiyoriy) |
{3} |
aynan 3 marta |
{3,8} |
3 dan 8 martagacha |
| |
yoki (alternativ) |
() |
guruhlash |
Misollar:
import re
# Kvadrat qavs — bir nechta variantdan biri
matches = re.findall(r'[Aa]pple', 'Apple va apple mevalar') # ['Apple', 'apple']
# \d — raqamlarni topish
txt = 'Bu misol 6-dekabr 2019-yilda va 8-iyul 2021-yilda yaratilgan'
matches = re.findall(r'\d+', txt) # ['6', '2019', '8', '2021'] — '+' bir yoki undan ko'p raqam degani
# {4} — aniq 4 ta belgi
matches = re.findall(r'\d{4}', txt) # ['2019', '2021'] — faqat 4 xonali sonlar
# ^ — boshlanish
matches = re.findall(r'^Bu', txt) # ['Bu']
# [^...] — inkor (negation): A-Z, a-z va bo'sh joydan boshqa hammasi
matches = re.findall(r'[^A-Za-z ]+', txt)🟢 JS'da xuddi shu qoliplarni
/[Aa]pple/,/\d+/,/\d{4}/,/^Bu/,/[^A-Za-z ]+/deb yozardingiz — belgilarning o'zi bir xil, faqat qaysi qiyshiq chiziq ichiga olinishi farq qiladi.
🌕 Davom etayotganingiz zo'r! 18-kun challenge'ini tugatdingiz. Endi mashqlarni bajaring.
-
Quyidagi paragrafda eng ko'p uchraydigan so'z qaysi?
paragraph = 'I love teaching. If you do not love teaching what else can you love. I love Python if you do not love something which can give you all the capabilities to develop an application what else can you love.'
-
X-o'qida zarrachalarning joylashuvi: -12, -4, -3, -1 (manfiy tomonda), 0 (markazda), 4 va 8 (musbat tomonda). Bu raqamlarni matndan regex orqali ajratib olib, eng uzoq ikki zarracha orasidagi masofani toping.
- Satrning to'g'ri Python o'zgaruvchi nomi ekanligini tekshiruvchi regex qolip yozing:
is_valid_variable('first_name') # True is_valid_variable('first-name') # False is_valid_variable('1first_name') # False
-
Quyidagi matnni "tozalang" (keraksiz belgilarni olib tashlang) va eng ko'p uchraydigan 3 so'zni toping:
sentence = '''%I $am@% a %tea@cher%, &and& I lo%#ve %tea@ching%;. There $is nothing; &as& mo@re rewarding...'''
🎉 TABRIKLAYMIZ! 🎉